Cerkiew prawosławna pw. św. Jana Teologa w Supraślu wpisana do rejestru zabytków

Świątynia stanowi zachowany przykład ceglanej architektury regionu, harmonijnie wpisany w historyczne założenie klasztorne. Jej bryła, detal architektoniczny oraz bogaty wystrój wnętrza niosą ze sobą pamięć burzliwych losów klasztoru, który swoje początki ma na przełomie XV i XVI wieku. Warto przypomnieć, że cały zespół klasztorny w Supraślu został w 2023 roku uznany za Pomnik Historii decyzją Prezydenta RP.

[fot. PWKZ]

[fot. PWKZ]

Świątynia, będąca przedmiotem wpisu do rejestru zabytków, została wzniesiona w latach 1889–1890 jako tzw. „ciepła” cerkiew klasztorna, przeznaczona do użytkowania przez mnichów w okresie zimowym. Zlokalizowana jest w północno-zachodniej części zespołu klasztornego i przylega prostopadle do wschodniej elewacji budynku klasztornego, stanowiąc jego integralny element.

Cerkiew wzniesiono na planie prostokąta o trójdzielnym układzie wnętrza, z wyraźnie wyodrębnioną częścią ołtarzową, nawą dla wiernych oraz częścią zachodnią z narteksem i chórem. Budynek jest orientowany, murowany z czerwonej cegły, przykryty dachami wielospadowymi z trzema cebulastymi kopułkami. 

Elewacje świątyni zdobią charakterystyczne elementy dekoracyjne: fryz arkadkowy, płyciny, blendy oraz motywy krzyża, które podkreślają walory artystyczne detalu ceglanego. Otwory okienne zamknięte półkoliście oraz drewniana stolarka drzwiowa i okienna dopełniają historycznego charakteru obiektu.

Mimo trudnych losów XX wieku, prób rozbiórki i czasowego wyłączenia z użytkowania, cerkiew została zwrócona wiernym i ponownie poświęcona w 1958 roku, zachowując ciągłość funkcji sakralnej. Dziś pozostaje ważnym elementem krajobrazu kulturowego Supraśla i cennym świadectwem historii miejscowego prawosławia.

Zobacz również