Peleton Pamięci 2026. Żywa lekcja historii w przestrzeni miasta

Wydarzenie rozpocznie się o godz. 17.00. Nie jest to wyścig sportowy, impreza łączy spokojny przejazd rowerowy z poznawaniem historii miasta i losów jego mieszkańców podczas II wojny światowej oraz w okresie represji sowieckich.

Podczas tegorocznej jubileuszowej edycji trasa przejazdu będzie liczyła około 8 km. Jest to odległość, którą mogą pokonać również dzieci i osoby starsze. Można poruszać się także na hulajnogach, rolkach czy wrotkach.

 – Zachęcamy do udziału całe rodziny. Peleton Pamięci stał się już białostocką tradycją i wyjątkową, żywą lekcją historii w przestrzeni miejskiej. To doskonała okazja, żeby w aktywnej formie pogłębić wiedzę o losach dawnych mieszkańców naszego miasta – powiedział prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski.

Uczestnicy wspólnie odwiedzą miejsca z pierwszych peletonów, jak również zupełnie nowe lokalizacje. Aby wziąć udział w Peletonie Pamięci, należy zarejestrować się poprzez formularz, do którego link znajduje się na stronie internetowej.

Peleton Pamięci to inicjatywa międzynarodowa – ten niezwykły przejazd rowerowy odbędzie się również w innych europejskich miastach: 19 sierpnia w Rydze, 20 sierpnia w Tallinie, 21 sierpnia w Wilnie, a 30 sierpnia w mołdawskim Kiszyniowie. Podczas białostockiej odsłony Peletonu Pamięci obecni będą reprezentanci m.in. Litwy i Łotwy, którzy razem z pozostałymi rowerzystami pokonają trasę.

Idea wydarzenia nawiązuje do skutków podpisania 23 sierpnia 1939 r. paktu Ribbentrop–Mołotow, który doprowadził do podziału Europy Środkowo-Wschodniej między III Rzeszę i Związek Sowiecki oraz zapoczątkował falę okupacji i represji wobec mieszkańców regionu.

Od 2022 roku Peleton Pamięci ma również charakter międzynarodowy. Podobne wydarzenia organizowane są m.in. na Litwie, Łotwie, w Estonii i Mołdawii, aby popularyzować wspólną historię państw dotkniętych represjami totalitarnych reżimów.

W 2025 r. motywem przewodnim była 85. rocznica Zbrodni Katyńskiej, a na trasie prezentowano m.in. replikę tzw. „czarnego worona” – więziennego pojazdu używanego w ZSRR.

To wydarzenie wyróżnia się tym, że zamiast tradycyjnej lekcji historii uczestnicy poznają przeszłość w przestrzeni miasta  odwiedzając miejsca, w których rozgrywały się opisywane wydarzenia. Dzięki temu ma ono jednocześnie charakter edukacyjny, społeczny i rekreacyjny.