Nie tylko mama. Tata też może skorzystać z płatnego urlopu po narodzinach dziecka

Po narodzinach dziecka z płatnego urlopu może skorzystać nie tylko matka. Ojcu przysługuje nie tylko dwutygodniowy urlop ojcowski, ale również urlop rodzicielski, a w określonych przypadkach także część urlopu macierzyńskiego. ZUS przypomina, że uprawnienia rodzicielskie dotyczą obojga rodziców.

- Ojcowie objęci ubezpieczeniem chorobowym, m.in. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia czy prowadzenia działalności gospodarczej, mają prawo do dwutygodniowego urlopu ojcowskiego i chętnie korzystają z tego uprawnienia. Od stycznia do końca kwietnia 2026 roku ZUS wypłacił w całym kraju 42,8 tys. zasiłków za okres urlopu ojcowskiego. W całym 2025 roku liczba wypłaconych zasiłków wyniosła 137,1 tys., natomiast w 2024 roku – 162,3 tys. – informuje Katarzyna Krupicka, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie podlaskiego.

W województwie podlaskim w pierwszych czterech miesiącach 2026 roku wypłacono 1,3 tys. zasiłków macierzyńskich za okres urlopu ojcowskiego. W całym 2025 roku było ich ponad 3,8 tys.,
a w 2024 roku – 4,4 tys.

Z urlopu ojcowskiego mogą korzystać wyłącznie ojcowie. Przysługuje on zarówno po urodzeniu dziecka, jak i w przypadku jego przysposobienia. Za okres urlopu ojcowskiego przysługuje zasiłek macierzyński w wysokości 100 proc. podstawy wymiaru zasiłku. Urlop trwa dwa tygodnie i może zostać wykorzystany jednorazowo lub w dwóch częściach, z których żadna nie może być krótsza niż tydzień. Części urlopu nie muszą przypadać bezpośrednio po sobie.

Ojciec ma prawo skorzystać z urlopu ojcowskiego do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia. W przypadku przysposobienia dziecka urlop można wykorzystać w ciągu 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia o adopcji, nie później jednak niż do ukończenia przez dziecko 14. roku życia.

Urlop macierzyński także dla taty

W przypadku urodzenia lub przyjęcia na wychowanie jednego dziecka zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego przysługuje przez 20 tygodni. W przypadku narodzin lub przyjęcia na wychowanie bliźniąt okres ten wynosi 31 tygodni, trojaczków – 33 tygodnie, czworaczków – 35 tygodni, a pięciorga i większej liczby dzieci – 37 tygodni.

Pierwsze 14 tygodni urlopu macierzyńskiego jest zarezerwowane wyłącznie dla matki. Ojciec dziecka może przejąć opiekę nad noworodkiem w tym czasie jedynie w szczególnych sytuacjach, np. w razie śmierci matki lub porzucenia przez nią dziecka. Po wykorzystaniu przez matkę co najmniej 14 tygodni urlopu macierzyńskiego może ona zrezygnować z jego pozostałej części i wrócić do pracy. Wówczas niewykorzystaną część urlopu może przejąć ubezpieczony ojciec dziecka.

Ojcowie pobierają także zasiłek macierzyński

W całym kraju w pierwszych czterech miesiącach 2026 roku ZUS wypłacił zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego 1,7 tys. ojcom. W całym 2025 roku świadczenie to otrzymało 5,1 tys. ojców, a w 2024 roku – 6,3 tys.

W województwie podlaskim od stycznia do kwietnia 2026 roku zasiłek macierzyński za okres urlopu macierzyńskiego wypłacono 54 ojcom. W całym 2025 roku było ich 137, natomiast w 2024 roku – 173.