Od poprzedniej edycji obowiązuje podział na trzy kategorie, w ramach których mieszkańcy mogą zgłaszać projekty:
projekt obejmujący całe miasto (tzw. ogólnomiejski),
projekt obejmujący część miasta – osiedla (tzw. osiedlowy),
projekt obejmujący część miasta zlokalizowaną na terenie jednostek oświatowych (tzw. szkolny).
W tzw. projektach oświatowych obowiązuje nowa zasada. Jednostki oświatowe, na terenie których w ostatnich trzech edycjach budżetu zrealizowano projekt „twardy” (inwestycja), nie mogą być teraz wskazywane jako teren realizacji nowego wniosku.
Jeszcze jedna nowość, tym razem ułatwiająca złożenie wniosku, to elektroniczny generator wniosków. Oryginalna aplikacja, w której wprowadza się dane i generuje się projekt składany do Budżetu Obywatelskiego
– To jest przeniesienie formularza dotychczasowego, ale w uproszczony sposób pozwalające na generowanie wniosków. Są tu już elementy gotowe, spośród których trzeba wybrać, a nie wpisywać. Można przełączyć się do mapy GIS i łatwiej wybrać odpowiednią działkę jako miejsce realizacji inwestycji – informuje Urszula Przystupa, dyrektor Centrum Inicjatyw Społecznych w Białymstoku.
Na realizację lokalnych inicjatyw w poszczególnych kategoriach wydzielono 15 mln zł – 8 mln zł na projekty ogólnomiejskie, 4 mln zł na projekty osiedlowe oraz 3 mln zł na projekty szkolne. Szacunkowa wartość projektu ogólnomiejskiego może wynieść maksymalnie 3 mln zł w przypadku projektu „twardego” i 100 tys. zł – „miękkiego”. Natomiast wartość projektu osiedlowego lub szkolnego to maksymalnie 1,5 mln zł w przypadku projektu „twardego” i 100 tys. zł – „miękkiego”.
– Budżet Obywatelski to szansa dla Białostoczan, by poczuli, że mają realny wpływ na to, co dzieje się w mieście – powiedział prezydent Tadeusz Truskolaski. – Uważam, że to świetna lekcja obywatelskości, także dla młodych, bo nawet niepełnoletnie osoby mogą złożyć wniosek. Zachęcam wszystkich do ich składania i aktywnego udziału w głosowaniu.
Projekty należy składać na formularzach ze strony internetowej Centrum Aktywności Społecznej, lub na drukach pobranych w budynkach Urzędu Miejskiego przy ul. Słonimskiej. Każdą propozycję powinno poprzeć dwóch mieszkańców Białegostoku, innych niż projektodawca. Każdy mieszkaniec może złożyć i poprzeć dowolną liczbę projektów. Projektodawcą może być także osoba niepełnoletnia, ale do formularza zgłoszeniowego powinna dołączyć zgodę rodzica lub opiekuna prawnego.
Szczegółowe informacje dotyczące procedur i wniosków są na stronie internetowej Urzędu Miejskiego w Białymstoku. Tam także znajdziemy informacje dotyczące pomocy, jakiej mogą udzielić urzędnicy przy opracowywaniu wniosków.
Każdy złożony formularz poddawany jest weryfikacji – przypomina prezydent Białegsotoku. Do 4 września 2026 roku zostanie ogłoszona lista projektów zakwalifikowanych do głosowania. Start głosowania mieszkańców zaplanowano na 24 września. Potrwa ono do 7 października, a wyniki zostaną podane do 6 listopada 2026 roku.
Budżet Obywatelski funkcjonuje w Białymstoku od 2013 roku. Mieszkańcy złożyli już łącznie 1950 propozycji, 333 z nich przekazano do realizacji, a zrealizowano 273 projekty na kwotę ponad 112 mln zł.

