Kamienie Pamięci białostockich Żydów

Wywiezieni przez Sowietów na Sybir, dziś wracają do pamięci dawnego miejsca życia. Żydowską rodzinę Atłasowiczów, mieszkańców dawnej ulicy Suchej w Białymstoku upamiętniają teraz Kamienie Pamięci – elementy kostki brukowej z umieszczonymi na nich napisami. Odsłonięte w okolicach obecnej Szkoły Podstawowej nr 9 przypominają wojenne losy białostockich Żydów, nie tylko tych mordowanych przez Niemców. 

Kamienie Pamięci poświęcone Atłasowiczom [fot. J.T. Gwiazdowski UM Białystok]

Kamienie Pamięci poświęcone Atłasowiczom [fot. J.T. Gwiazdowski UM Białystok]

Adres ul. Sucha 10 dziś nie istnieje. Cała ulica Sucha zniknęła z mapy Białegostoku w latach 70. ubiegłego wieku wskutek powojennej przebudowy centrum miasta. Została na zdjęciach z lat 60., jedno z nich potomkowie Abrama Atłasowicza mieli ze sobą podczas uroczystości. Jak czytamy na stronach wirtualnego Społecznego Muzeum Żydów Białegostoku i Regionu Abram Atłasowicz był przed wojną współwłaścicielem olejarni i rafinerii olejów jadalnych „Białol” mieszczącej się w Białymstoku przy ul. Cieszyńskiej.

Właśnie z ul. Suchej 10 rodzinę Atłasowiczów (Abram był już wdowcem z dwójką dzieci Szyfrą i Mosze) jako „wrogów ludu”, „burżujów” sowieci wywieźli do Kazachstanu (stamtąd po wojnie potomkowie trafili do Perth w Australii – jak wynika z zarejestrowanej przez Tomasza Wiśniewskiego opowieści Herszela Flikiera. Wojnę udało się przeżyć tylko rodzeństwu, ojciec zaginął bez wieści.

Trzy Kamienie Pamięci umieszczono w okolicach ich dawnego domu przy Suchej 10. Na kostkach brukowych wmurowanych w chodnik znajdują się mosiężne tablice z nazwiskami członków rodziny: Abram Atłasowicz, Mosze Atłasowicz, Szyfra Gottlieb z domu Atłasowicz.

W uroczystym odsłonięciu Kamieni Pamięci poświęconych rodzinie Atłasowiczów uczestniczyły potomkinie rodziny Atłasowiczów – Dalia Gottlieb-Tanaka i Carmel Tanaka – byli  także przedstawiciele samorządowych władz Białegostoku z prezydentem Tadeuszem Truskolaskim

Od kilku lat jednym z wydarzeń towarzyszących obchodom rocznicy powstania w getcie białostockim jest przypominanie także o innych żydowskich przedwojennych mieszkańcach miasta właśnie w ten sposób. Atłasowicze razem z tysiącami obywateli II Rzeczpospolitej zostali zesłani do Związku Sowieckiego. 

Galeria

Zobacz również