1 lutego Białystok otrzymał prawa miejskie

Otrzymanie praw miejskich na tzw. prawie magdeburskim wiązało się z powołaniem samorządu miejskiego, z nadaniem herbu, określeniem jurysdykcji, z rozwojem gospodarki, prawem do organizacji targów czy jarmarków.

– Białystok jest dumny ze swych wieloetnicznych i wielokulturowych korzeni. O różnorodność troszczymy się w naszym mieście do dziś. Pamiętamy też o hetmanie Branickim, jego czerwcowe imieniny obchodzimy hucznie jako Dni Miasta Białegostoku – powiedział prezydent Tadeusz Truskolaski.

Historycy uważają, że Białystok otrzymał prawa miejskie wcześniej, od króla Jana III Sobieskiego, ponieważ już wtedy pełnił rolę ośrodka miejskiego. Jednak z tego okresu zachowały się tylko wzmianki w innych dokumentach. Prawo magdeburskie uporządkowało zasady funkcjonowania miasta, niosło możliwości rozwoju, które mieszczanie wykorzystali.

Białystok był wówczas miastem prywatnym, należącym do Jana Klemensa Branickiego. Okres jego rządów, a po jego śmierci – wdowy po nim, Izabeli, zalicza się do najpomyślniejszych w historii miasta. Powstała wtedy szkoła parafialna realizująca program Komisji Edukacji Narodowej, wojskowa szkoła oficerska, zadbano o przywileje dla rzemieślników i kupców. Miasto stało się też znaczącym ośrodkiem kulturalnym. Pałac hetmana nazywano „Polskim Wersalem” lub „Wersalem Północy”, funkcjonował teatr dworski, goszczono m.in. Ignacego Krasickiego, Franciszka Karpińskiego, Juliana Ursyna Niemcewicza czy Elżbietę Drużbacką.

Początki osadnictwa w tym miejscu sięgają dawniejszych czasów i przywołują legendę o księciu Giedyminie, przodku króla Władysława Jagiełły z początku XIV w., który lubił polować w okolicznych puszczach. Zachwycił się piękną rzeczką – białym, czystym stokiem – i uznał, że warto zbudować tu dwór myśliwski lub osadę. Jednak pierwsza wzmianka o wsi Bielszczany Stok pochodzi dopiero z 1426 r. i wiąże się z wielkim księciem Witoldem.