BIA24 - Brama do getta czy... do ziemi
Wiadomości
Brama do getta czy... do ziemi
2017-05-19 11:34:10
Bia24.pl Brama do getta czy... do ziemi
Układanie bruku na Czystej /fot. H. Korzenny/

Ulica Czysta, plac budowy. Stary przedwojenny bruk wraca na swoje miejsce.70 metrów historycznej ulicy w czasie wojny łączącej dwa oddzielne światy. Właśnie Czystą przecinała brama do żydowskiego getta. Miesiąc temu robotnicy prowadzący tu prace odnaleźli pod brukiem fragment tej bramy. Wiele wskazuje na to, że ten historyczny fragment zostanie na swoim miejscu, tzn. pod powierzchnią ulicy.

Odkrycie było o tyle zaskakujące, że wszyscy spodziewali się fragmentu jednego drewnianego pala, a pod nawierzchnią były cztery pale i łączące je belki. Razem - niewielki fragment bramy, furtki a może ogrodzenia. Niewielki, ale jakże emocjonalnie - ważny. Lucy Lisowska, przedstawicielka gminy żydowskiej, wzięła ze sobą fragment odkopanej bramy. Bezcenna pamiątka po okrutnych czasach. Wtedy też, podczas wizji lokalnej z udziałem przedstawicieli firmy remontującej ulicę, urzędników, miejskiego konserwatora zabytków mówiło się o zachowaniu tego fragmentu, a może nawet wyeksponowaniu szczątków bramy, tak by odwiedzający to miejsce mogli je obejrzeć. Był pomysł wyjęcia konstrukcji z ziemi, zamknięcia w szklanej gablocie i ustawienia poza obrębem ulicy - na skwerku obok. 


Odnaleziony fragment drewnianej konstrukcji (27.04.2017) /fot. H. Korzenny/


Pomysł wyeksponowania bramy (po dokładnym zbadaniu archeologicznym i opisaniu miejsca znaleziska) zaakceptowała wstępnie Lucy Lisowska, przedstawicielka warszawskiej gminy żydowskiej, jako "interesujący" ocenił też Dariusz Stankiewicz, miejski konserwator zabytków w Białymstoku. 


Minął miesiąc i dziś jesteśmy w zupełnie innym miejscu. Zawiadomiony o znalezisku urząd Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakazał wstrzymanie prac budowlanych w miejscu, gdzie znajdują się fragmenty bramy, oraz przeprowadzenie badań archeologicznych. Zadanie ma wykonać inwestor, czyli Urząd Miejskie w Białymstoku. Urząd szuka wykonawcy, a na razie - robotnicy układają nowy bruk, ale pas ulicy o szerokości około dwóch metrów zostawią. W tej chwili miejsce to jest przysypane żwirem i kruszywem, oznaczone i nietknięte. Od strony ulicy Poleskiej trwa już układanie nowej nawierzchni. - Tu mamy zostawić i nic nie robić - mówi jeden z robotników układających bruk.